O konieczności przywrócenia straży miejskiej uprawnień pozwalających na wykorzystywanie fotoradarów dyskutował 22 stycznia br. Zespół ds. Infrastruktury, urbanistyki i transportu działający w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Od 2016 roku, gdy odebrano strażom uprawnienia do pomiaru prędkości, nastąpił ogromny, trzydziestoprocentowy wzrost przekroczeń dozwolonej prędkości w miastach. Kolejnym problemem, zwłaszcza w dużych miastach są nielegalne wyścigi samochodów. Przywrócenie poprzednich przepisów umożliwiających strażom gminnym stawianie fotoradarów ma więc na celu ochronę zdrowia, życia oraz spokoju obywateli, a także zwiększenie bezpieczeństwa publicznego.

Fotoradary miałyby być stawiane m.in. przy szkołach, przedszkolach, przejściach dla pieszych, a także w miejscach, gdzie organizowane są wyścigi samochodowe. Co ważne, miejsca te uzgadniane byłyby z Policją na podstawie analiz zagrożeń w lokalnym ruchu drogowym. Aby uniknąć zarzutów, że miasta chcą w ten sposób podreperować budżety, dochody z mandatów dzielone byłyby po połowie na Skarb Państwa i gminy - proponował mec. Mateusz Jabłoński z ZPP.

Najpierw poprawa egzekucji mandatów

Olga Tworek, dyrektor Departamentu Transportu Drogowego w resorcie infrastruktury MI przypomniała, że w 2024 roku został powołany rządowo-samorządowy zespół roboczy, który zajmował się m.in. tymi kwestiami. Jednak prace zespołu zostały zawieszone, gdy w ubiegłym roku rozpoczęły się prace nad projektem ustawy mającej zwiększyć nadzór automatyczny nad ruchem drogowym. Dodatkowo, aby zwiększyć liczbę fotoradarów, trzeba najpierw rozpocząć od skutecznej egzekucji kar za naruszenia zarejestrowane przez fotoradary. Dziś to spory problem, dlatego resort infrastruktury we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości pracuje nad przepisami, które zwiększą tę skuteczność. Jak zapewniła dyrektor Tworek, projekt powinien w ciągu 2 miesięcy trafić do konsultacji i Komisji Wspólnej.

W piśmie skierowanym do Komisji Wspólnej wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec zaznaczył, że nie ma możliwości, by miasta instalowały fotoradary poza systemem automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym zarządzanym przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego. Wiceminister zgodził się z twierdzeniem, że od 2016 roku wzrosła liczba wykroczeń notowanych przez Policję, jego zdaniem jest to jednak wynikiem choćby stale rosnącej liczby pojazdów poruszających się po polskich drogach (choć jednocześnie wskazał, że zmalała liczba wypadków śmiertelnych, co pokazuje skuteczność działań dotyczących bezpieczeństwa drogowego). W szczególnie uzasadnionych przypadkach już dziś jest możliwe podpisywanie porozumień samorządów z GITD w celu partycypacji w kosztach stawiania i użytkowania nowych fotoradarów. Tam natomiast, gdzie jest to niemożliwe, w miarę możliwości wysyłane są zmotoryzowane patrole GITD, wyposażone w mobilne radary.

Większe kary za wyścigi i odbieranie prawa jazdy

W kwestii organizowania wyścigów samochodowych w miastach w grudniu 2025 roku została przyjęta ustawa mająca na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Podnosi ona kary za organizację lub aktywne uczestnictwo, czyli kierowanie pojazdem w nielegalnym wyścigu - grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Natomiast umyślny udział w charakterze widza w ww. przedsięwzięciu jest zagrożony karą grzywny.

Również w grudniu 2025 roku weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym, która rozszerza przesłanki do zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h nie tylko na terenie zabudowanym, ale również poza nim.