Notatka – interpretacja przepisów dot. planów miejscowych, studium i planu ogólnego

1. Kontekst prawny

• Przepisy przejściowe dotyczące uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (MPZP) po utracie mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
• Co do zasady: uchwalenie lub zmiana MPZP jest możliwa, jeżeli w gminie obowiązuje plan ogólny.
• Wyjątek: jeśli przed dniem utraty mocy studium:
• ogłoszono o wyłożeniu projektu MPZP (lub jego zmiany) do publicznego wglądu
• lub rozpoczęto konsultacje społeczne
  → wtedy możliwe jest dalsze procedowanie.

2. Ustęp 5 – kluczowy problem interpretacyjny

• Do spraw rozpoczętych w ww. trybie stosuje się studium w dotychczasowym brzmieniu.
• Przepis jest niejednoznaczny i dopuszcza dwie interpretacje:
1. Szeroka – plan można dokończyć na podstawie studium, niezależnie od tego, czy w międzyczasie wszedł w życie plan ogólny.
2. Zawężająca (nadzoru prawnego wojewody) – jeśli w trakcie procedury zacznie obowiązywać plan ogólny, to MPZP musi być z nim zgodny, a nie ze studium.

3. Studium przypadku (praktyka gminy)

• Plan miejscowy był po trzecim wyłożeniu do publicznego wglądu.
• Wpłynęła zasadna uwaga, której nie można było uwzględnić z powodu braku zgodności ze studium.
• Powstała wątpliwość:
• czy plan można dokończyć na podstawie studium,
• czy jednak trzeba go dostosować do planu ogólnego.
• Pierwsza opinia kancelarii:
  → skoro było ogłoszenie o wyłożeniu, plan musi być dokończony na studium, niezależnie od planu ogólnego.
• Gmina przyjęła to założenie i przyspieszała z ogłoszeniami o wyłożeniu projektów planów miejscowych do publicznego wglądu, aby zdążyć przed wejściem w życie planu ogólnego gminy. Dotyczyło to w większości planów miejscowych, które wprowadzały możliwość realizacji nowej zabudowy mieszkaniowej zgodnej ze Studium, niezgodnej z projektem planu ogólnego (przekroczony bilans mieszkaniowy).

4. Zderzenie z inną interpretacją

• Na konferencji w Krakowie nadzór prawny wojewody wskazał odmienną wykładnię:
• Jeśli po ogłoszeniu o wyłożeniu do publicznego wglądu planu miejscowego wejdzie w życie plan ogólny gminy, to MPZP należy kończyć na planie ogólnym, a nie na studium.
• To oznaczałoby ryzyko uchylania uchwał przez nadzór.

5. Druga opinia kancelarii

• Kancelaria wycofała się z jednoznacznego stanowiska.
• Wskazano, że:
• przepis jest nieprecyzyjny,
• obie interpretacje są prawnie możliwe.
• Wniosek:
• z powodów praktycznych lepsza jest interpretacja szeroka (kończenie planów na studium),
• ale interpretacja zawężająca również jest spójna i może być stosowana przez nadzór.

6. Wnioski i działania praktyczne

• Gmina:
• wstrzymuje się z uchwalaniem części MPZP do czasu uchwalenia planu ogólnego,
• próbuje „łapać” zgodność z planem ogólnym,
• rozważa poświęcenie jednego planu jako „testowego” w sporze z nadzorem.
• Podkreślono, że:
• największe ryzyko dotyczy terenów mieszkaniowych (intencjonalne ograniczanie mieszkaniówki w reformie),
• ostatecznie spory i tak będą rozstrzygane przez sądy administracyjne.
• Pojawił się postulat:
• pilnej zmiany przepisów, aby jednoznacznie umożliwić kończenie zaawansowanych planów na studium.

7. Głos innych gmin

• Przedstawiciel Rzeszowa:
• od początku interpretuje przepis jako jednoznaczny → kończymy na studium,
• nie rekomenduje zmiany przepisu,
• uważa, że spór powinien zostać rozstrzygnięty przez sądy.
• Zwrócono uwagę, że przepis miał dotyczyć głównie sytuacji „międzyczasowej” – gdy plan jest w toku, a planu ogólnego jeszcze nie ma.

Po posiedzeniu wpłynęła interpretacja Ministerstwa w tym temacie wskazująca na poprawność interpretacji zawężającej ze wskazaniem, iż nie jest to interpretacja wiążąca.

Kolejne spotkanie Komisji zaplanowano na 5 marca br. Będzie to wspólne posiedzenie Komisji Geodezji i Infrastruktury Informacji Przestrzennej, Komisji Zagospodarowania Przestrzennego ZMP oraz Komisji ds. Planowania Przestrzennego i Architektury Śląskiego Związku Gmin i Powiatów.