W piątek, 16 stycznia, Tarnów był gospodarzem III Spotkania Miast Regionalnych i Subregionalnych, a Sala Lustrzana stała się na jeden dzień ogólnopolską platformą rozmów o przyszłości miast takich jak: Tarnów, Elbląg, Wałbrzych czy Chełm. Do Tarnowa przyjechali prezydenci miast oraz eksperci zajmujący się polityką miejską, by wspólnie dyskutować o nowych rozwiązaniach rozwojowych, roli miast regionalnych i subregionalnych oraz ich pozycji w zmieniającym się systemie administracyjnym i gospodarczym kraju. Spotkanie miało na celu wzmocnienie głosu średnich miast i wypracowanie wspólnych postulatów na poziomie krajowym.

Centralnym punktem wydarzenia był panel dyskusyjny „Średnie Miasta, Wielkie Możliwości. Jak zaprojektować nową rolę i silną pozycję przyszłych stolic subregionów?”, moderowany przez Andrzeja Porawskiego, dyrektora Biura Związku Miast Polskich. W debacie udział wzięli m.in. Jakub Kwaśny – prezydent miasta Tarnowa, Roman Szełemej – prezydent miasta Wałbrzycha, Piotr Kowal – wiceprezydent miasta Elbląga, Jakub Banaszek – prezydent miasta Chełma oraz dr hab. Rafał Matyja - prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. 

Samorządowcy poruszali palące problemy, takie jak finansowanie zadań, z których korzystają mieszkańcy ościennych gmin. – My po prostu chcemy sprawiedliwości. Chcemy rekompensat za to, że w naszych samorządach edukuje się dzieci z całego regionu – zaznaczył Jakub Banaszek, prezydent Chełma. Wszyscy uczestnicy zgodzili się, że największym wyzwaniem, które zdefiniuje przyszłość samorządów, będzie demografia.

Istotnym elementem spotkania była również część warsztatowa przeznaczona dla prezydentów miast, poświęcona konsultacjom projektu ustawy o zrównoważonym rozwoju miast. Podczas warsztatów, prowadzonych z udziałem przedstawicieli Związku Miast Polskich, Instytutu Rozwoju Miast i Regionów oraz Urzędu Miasta Tarnowa, uczestnicy pracowali nad konkretnymi zapisami i rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają realnie wspierać rozwój średnich miast w Polsce. - Proces legislacyjny w Polsce nie trwa krótko. Nawet dużo prostsze ustawy wymagają czasu – zauważa Andrzej Porawski, dyrektor biura Związku Miast Polskich. - Jeżeli nam się uda spowodować, że ten projekt nie będzie traktowany jako projekt polityczny, to jest szansa, że będzie szybciej. My dzisiaj rozmawiamy o projekcie przygotowanym przez ekspertów na zamówienie ministerstwa. On z jednego powodu musi być szybko uchwalony, mianowicie zawiera również rozdział o krajowej polityce miejskiej i musi być uchwalony w tym roku.

Najważniejszym owocem spotkania jest Deklaracja Tarnowska (w załączeniu), która ma wzmocnić głos miast na prawach powiatu niebędących stolicami województw. - Deklaracja Tarnowska to postulaty, o które my - prezydenci, burmistrzowie miast średnich, większych, subregionalnych, regionalnych - walczymy. Zwiększenie udziałów w PIT i CIT, lokalizacja w takich miastach instytucji centralnych, regionalnych, wzmacnianie naszego akademickiego charakteru i wreszcie brak konieczności ponoszenia kosztów dróg wojewódzkich i krajowych na naszym terenie. To są rzeczy, o które chcemy się upomnieć, o które chcemy walczyć, bez względu na to, z jakich środowisk politycznych my prezydenci, burmistrzowie miast się wywodzimy - mówi Jakub Kwaśny, prezydent Tarnowa. „Sytuacja demograficzna oraz idące za nią konsekwencje stają się realnym zagrożeniem dla sieci osadniczej kraju. Nasze miasta pełnią szereg kluczowych funkcji publicznych w zakresie ochrony zdrowia, edukacji, dostępu do infrastruktury oraz rynku pracy dla całych regionów, ponosząc jednocześnie ciężar ich finansowania - przede wszystkim ze środków własnych” - czytamy w dokumencie - „Negatywne trendy, jeśli nie zostaną zatrzymane, doprowadzą do znacznego pogorszenia jakości usług publicznych - nie tylko w naszych miastach, lecz także w innych ośrodkach w Polsce. Dlatego niezbędne jest systemowe wsparcie rozwojowe dla miast na prawach powiatu, niebędących stolicami województw.”

Dokument zawiera pięć kluczowych postulatów:

• zwiększenie udziału w podatkach: podniesienie udziału w PIT do 9% oraz w CIT do 3,3%;
• decentralizacja i rozwój akademicki: lokowanie w miastach instytucji centralnych i badawczych;
• finansowanie dróg: budowa i utrzymanie dróg krajowych i wojewódzkich bez finansowego udziału miast;
• wzmocnienie gospodarki: wspieranie lokalnych specjalizacji gospodarczych;
• wsparcie inwestycyjne: ustanowienie priorytetów dla spółek Skarbu Państwa i tworzenie dedykowanych funduszy rozwojowych.